რა მოხდებოდა, ავტომობილები ერთი დღით რომ გაქრნენ?

თუ ავტომობილები ერთი დღით გაქრებოდა, შეჩერდებოდა სასწრაფო დახმარება, მიწოდების ჯაჭვი და ყოველდღიური გადაადგილება, თუმცა ჰაერი გასუფთავდებოდა და ქალაქები გაჩუმდებოდა – ამ დაკვირვებით ნაღლად დავინახავდით, რამდენად ღრმად არის მანქანა ჩვენს ცხოვრებაში ჩაქსოვილი და რატომ ღირს მისი გონივრულად, დაკვირვებით შეძენა. 

წარმოიდგინეთ ჩვეულებრივი სამუშაო დილა. ყავას სვამთ, გასაღებს იღებთ, ეზოში გადიხართ და... მანქანა იქ აღარ არის. არც თქვენი, არც მეზობლის, არც ერთი ავტობუსის, ტაქსის თუ სატვირთოს. ეს ფანტასტიკური სცენარია, მაგრამ სწორედ ასეთი სააზროვნო ექსპერიმენტები გვეხმარება დავინახოთ ის, რასაც ყოველდღიურად ვერ ვამჩნევთ: ავტომობილი უბრალოდ ტრანსპორტი კი არა, თანამედროვე ცხოვრების საყრდენია. 

პირველი საათები: როცა ქალაქი ჩერდება 

თუ მანქანები მოულოდნელად, მოძრაობის დროს გაქრება, პირველი საათები ქაოსური იქნება. მძღოლები და მგზავრები უცებ ასფალტზე აღმოჩნდებიან. ქალაქის ნელ მოძრაობაში ეს მსუბუქად ჩაივლის, ჩქაროსნულ მაგისტრალებზე კი სერიოზულ დაზიანებებს გამოიწვევს. 

შემდეგ მოდის მეორე ტალღა - გაცნობიერება. ადამიანები მიხვდებიან, რომ: 

• სამსახურამდე, სკოლამდე ან საბავშვო ბაღამდე ფეხით ან საზოგადოებრივი ტრანსპორტით უნდა მიაღწიონ; 

• ქალაქგარეთ მცხოვრებნი, ფაქტობრივად, მოწყვეტილები აღმოჩნდებიან; 

• შეხვედრები, მიწოდებები და დაგეგმილი საქმეები ერთდროულად ჩაიშლება. 

მეტრო და მატარებელი იმუშავებს, მაგრამ რამდენჯერმე გადაიტვირთება. ველოსიპედი და სკუტერი უცებ ყველაზე ძვირფას ქონებად იქცევა. 

ვინ იგრძნობს დანაკლისს ყველაზე მეტად 

ავტომობილის გაქრობა ყველა სფეროს თანაბრად არ შეეხება. ზოგიერთისთვის ეს უბრალო უხერხულობაა, ზოგისთვის – სიცოცხლისა და სიკვდილის საკითხი. 

ცხრილი კარგად აჩვენებს მთავარს: ყველაზე მეტად ზარალდებიან ისინი, ვისთვისაც მანქანა სამუშაო იარაღია – ექიმები, კურიერები, მცირე ბიზნესის მფლობელები და ტაქსის მძღოლები. 

ეკონომიკური დარტყმა: ერთ დღეში გამოწვეული მილიონების ზარალი 

თანამედროვე ეკონომიკა გზებზე მოძრაობს. როცა მოძრაობა ჩერდება, ჩერდება ფულიც. ერთი დღის განმავლობაში: 

• ვაჭრობა შემცირდება – მომხმარებლები ვერ მივლენ სავაჭრო ცენტრებამდე, საქონელი ვერ მიაღწევს თაროებს; 

• მშენებლობა შეჩერდება – მასალების მიწოდების გარეშე სამუშაო ვერ გაგრძელდება; 

• მცირე ბიზნესი დაზარალდება – ხელოსნები, მიმტანები და მობილური სერვისები ვერ მიაღწევენ კლიენტებამდე; 

• საწვავის გაყიდვა ნულამდე დაეცემა – ბენზინგასამართი სადგურები უბრალოდ დაიკეტება. 

კარგი ამბავი ის არის, რომ ერთდღიანი ზარალი აღდგენადია. მაგრამ ეს ექსპერიმენტი ცხადყოფს, რომ ავტომობილი ოჯახისა და ბიზნესის შემოსავლის პირდაპირი წყაროა. 

მოულოდნელი დადებითი მხარეები 

სამართლიანობისთვის აღვნიშნოთ, რომ უმანქანო დღე მხოლოდ პრობლემებს არ მოიტანს: 

• სუფთა ჰაერი – ქალაქებში აზოტის დიოქსიდის დონე საათებში შემცირდება, რაც პანდემიის ლოკდაუნების დროსაც დაფიქსირდა; 

• სიჩუმე – ბევრი პირველად გაიგონებს ჩიტების ხმას ქალაქის ცენტრში; 

• უსაფრთხო ქუჩები – მსოფლიოში ყოველდღიურად საგზაო შემთხვევებში დაახლოებით 3 000-ზე მეტი ადამიანი იღუპება, ამ დღეს კი ეს რიცხვი ნულს მიუახლოვდება; 

• ცოცხალი ქალაქი – ბავშვები ქუჩაში ითამაშებენ, მეზობლები ერთმანეთს გაესაუბრებიან. 

საინტერესოა, რომ მსგავსი რამ რეალურად მომხდარა. 1970-იანი წლების ნავთობის კრიზისის დროს ნიდერლანდებმა „უმანქანო კვირადღეები“ შემოიღო, ბევრ ევროპულ ქალაქში კი დღესაც ტარდება „უმანქანო დღე“. 

რას გვასწავლის ეს დაკვირვება: მანქანა, როგორც თავისუფლება 

მთავარი დასკვნა მარტივია: ავტომობილი თავისუფლებაა. ის განსაზღვრავს, სად შეგვიძლია ვიცხოვროთ, სად ვიმუშაოთ, რამდენად სწრაფად მივიდეთ ახლობლებთან და რამდენად სწრაფად მიიღოს დახმარება ის, ვისაც ეს სჭირდება. 

ამავდროულად, ექსპერიმენტი გვახსენებს პასუხისმგებლობასაც. მანქანა უნდა იყოს უსაფრთხო, ეკონომიური და ჩვენს რეალურ საჭიროებებს მორგებული – და არა ოჯახის ბიუჯეტზე ზედმეტი ტვირთი. 

თუ ახალი ავტომობილის შეძენას გეგმავთ, მაგრამ მთლიანი თანხის ერთბაშად გადახდა არ გსურთ, მოგოს ავტოლიზინგი საშუალებას გაძლევთ, მანქანა ბიუჯეტზე მორგებული ყოველთვიური შენატანებით შეიძინოთ.