ავტომობილის ხმაურის რეგულაცია საქართველოში: 80 დეციბელის ზღვარი და ჯარიმები

წესი ვრცელდება M, N, O და L კატეგორიებზე - ანუ მსუბუქ და სატვირთო ავტომობილებზე, ავტობუსებზე, მისაბმელებსა და მოტოციკლებზე. გამონაკლისია სპორტული დანიშნულების ავტომობილი, როცა ის შეთანხმებულ ტერიტორიაზე, მაგალითად ტრასაზე, მოძრაობს. 

შედარებისთვის: 80 დეციბელი დაახლოებით ყვირილის ან ძველი სატვირთოს ძრავის ხმაა. ქარხნული მაყუჩით აღჭურვილი ჩვეულებრივი მანქანა ამ ზღვარს, როგორც წესი, არ სცდება. 

როგორ ზომავს პატრული ხმაურს 

2026 წლის სექტემბრის ბოლოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ მისი უფლებამოსილი დანაყოფები ხმაურს გზაზევე, მოძრაობის პირობებში შეამოწმებენ. შემოწმების ძირითადი პრინციპები: 

• სერტიფიცირებული აპარატი - გამოიყენება საერთაშორისო სტანდარტ ISO 5130: 2019-თან შესაბამისი პორტატული ხმაურმზომის კომპლექტი;

• საფუძვლიანი ეჭვი - მანქანას ამოწმებენ მაშინ, როცა არსებობს საკმარისი საფუძველი ვარაუდისთვის, რომ ხმაური ნორმას აჭარბებს; 

• დაკალიბრება - აპარატი კანონმდებლობით დადგენილი წესით უნდა იყოს დაკალიბრებული; 

• დეტალური პროცედურა - გაზომვის წესს შინაგან საქმეთა მინისტრის ბრძანება ადგენს. 

ეს მნიშვნელოვანი ცვლილებაა: აქამდე პატრული ძირითადად ვიზუალურ შეფასებას ეყრდნობოდა, ახლა კი გადაწყვეტილებას კონკრეტული ციფრი ამყარებს. 

რა ჯარიმაა ავტომობილის ხმაურის ნორმის დარღვევისთვის? 

მძღოლს ორი ტიპის სანქცია შეიძლება შეეხოს: ერთი - გაზომილი ხმაურის გადამეტებისთვის, მეორე - თვითნებურად გადაკეთებული მაყუჩისთვის. 

საჯარიმო სადგომი სწორედ მაყუჩის წესს უკავშირდება. 2025 წლის 2 ივლისიდან არაქარხნული მაყუჩის მქონე მანქანა თვითნებურად გადაკეთებულად ითვლება. ასეთ შემთხვევაში პოლიციელს შეუძლია მძღოლი მართვას ჩამოაშოროს და ავტომობილი სპეციალურ სადგომზე გადაიყვანოს. 

როდის შეიძლება ავტომობილი გადაიყვანონ საჯარიმო სადგომზე? 

თუ პოლიცია დაადგენს, რომ ავტომობილს თვითნებურად გადაკეთებული, არაქარხნული მაყუჩი აქვს, მას შეუძლია მძღოლი მართვას ჩამოაშოროს და ავტომობილი სპეციალურ საჯარიმო სადგომზე გადაიყვანოს. ამ დარღვევისთვის გათვალისწინებულია 200 ლარის ჯარიმა და მართვის მოწმობის 30 ქულით შემცირება. 

თუ მძღოლი მიიჩნევს, რომ ავტომობილი თვითნებურად გადაკეთებული არ არის, მას შეუძლია შესაბამისი ექსპერტიზით ეს გარემოება დაადასტუროს. ექსპერტიზის ჩატარებისა და დოკუმენტების წარდგენის ვადები წინასწარ უნდა დაზუსტდეს შესაბამის უწყებასთან. 

რეგულაციის დადებითი მხარეები 

რეგულაციის ინიციატორები ამბობენ, რომ ხმაურზე არსებული წესების მიუხედავად, ავტომობილების ხმაური მოსახლეობის ერთ-ერთ მთავარ პრობლემად რჩებოდა, განსაკუთრებით ღამით. ახალი წესის მთავარი უპირატესობებია: 

• მშვიდი ღამე - თბილისის, ბათუმისა და ქუთაისის მჭიდროდ დასახლებულ უბნებში ღამის "რბოლები" და ხმამაღალი მაყუჩები მოსახლეობის ხშირი საჩივარის თემაა;

• ობიექტური კრიტერიუმი - ხმაურმზომი სუბიექტურ შეფასებას ციფრით ცვლის, რაც კანონდამცავ მძღოლს იცავს; 

• ჯანმრთელობა - ღამის ხმაური ძილს არღვევს და სტრესის დონეს ზრდის; 

• ევროპული პრაქტიკა - ავტომობილის ხმაურის დეციბელებით გაზომვა ევროპაში დიდი ხანია სტანდარტია. 

უარყოფითი მხარეები და საზოგადოების რეაქცია 

რეგულაციამ, განსაკუთრებით მისმა 2025 წლის „მაყუჩების“ ნაწილმა, მძღოლების დიდი ნაწილის უკმაყოფილება გამოიწვია. სოციალურ ქსელებში მძღოლები წერდნენ, რომ საჯარიმო სადგომზე ქარხნული გამშვები სისტემის მქონე მანქანებიც მოხვდა, ხოლო 2025 წლის 20 ივლისს საპროტესტო აქციაც დაანონსდა. 

კრიტიკოსების მთავარი არგუმენტები ასეთია: 

• სუბიექტური შეფასება - სანამ ხმაურმზომები ამოქმედდებოდა, პატრული მაყუჩის "ქარხნულობას" თვალით აფასებდა'

• ვიზუალური ცვლილებაც ისჯება - ჯარიმა ზოგჯერ ისეთ მაყუჩზეც იწერებოდა, რომელიც მხოლოდ გარეგნულად იყო შეცვლილი და ხმაზე გავლენა არ ჰქონდა; 

• იმპორტის სპეციფიკა - საქართველოში მანქანების დიდი ნაწილი აშშ-დან შემოდის, სადაც ზოგ შტატში ტუნინგი დაშვებულია, ამიტომ „ქარხნული“ მანქანაც შეიძლება ხმაურიანი იყოს; 

• მკაცრი სანქცია - საჯარიმო სადგომი, ექსპერტიზის ხარჯი და 10-დღიანი ვადა მძღოლისთვის დიდ დროსა და ფულს ნიშნავს. 

საავტომობილო ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტმა მევლუდ მელაძემ აღნიშნა, რომ პრობლემის გადაჭრა იაფი ხმაურმზომით შეიძლებოდა. სწორედ ეს მოთხოვნა ასახა 2026 წლის ცვლილებამ - თუმცა ნდობის აღდგენას, სავარაუდოდ, დრო დასჭირდება. 

სხვა ხმაურის წესები, რომლებიც მძღოლსაც ეხება 

ავტომობილის ხმაურის გარდა, საქართველოში მოქმედებს ზოგადი წესი საცხოვრებელ სახლებში ხმაურის შესახებ (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 77¹ მუხლი):

• 2025 წლის აპრილიდან ამ წესს პიროტექნიკის ხმაურიც ექვემდებარება.

პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ ღამით კორპუსის ეზოში მანქანიდან ხმამაღლა ჩართული მუსიკა შესაძლოა სწორედ ამ მუხლით შეფასდეს. 

რა უნდა გააკეთოს მძღოლმა, რომ საჯარიმოზე არ აღმოჩნდეს 

1. შეინარჩუნეთ ქარხნული მაყუჩი - ეს საუკეთესო დაზღვევაა როგორც ჯარიმის, ისე საჯარიმო სადგომისგან. 

2. შეინახეთ დოკუმენტები - თუ მაყუჩი შეცვალეთ, ორიგინალი ან სერტიფიცირებული ნაწილის ქვითარი და აღწერა თან გქონდეთ. 

3. შეამოწმეთ მაყუჩის მდგომარეობა - დაზიანებული ან გაჟონილი მაყუჩი ხმაურს ქარხნულზე მეტად ზრდის. Გარდა დაჯარიმებისა, ავტომობილის რეგულარული მოვლა მნიშვნელოვანია რათა დაადგინოთ შესაძლო პრობლემები წინასწარ, და თქვენი გადაადგილება უფრო უსაფრთხო და კომფორტული გახდეს. 

4. ღამით იყავით ფრთხილად - 23:00-ის შემდეგ ქალაქში მკვეთრი აჩქარება და ძრავის „გაზზე დაჭერა“ თავიდან აირიდეთ. 

5. ლიზინგის შემთხვევაში - ავტომობილზე ნებისმიერ ტექნიკურ ცვლილებამდე ხელშეკრულების პირობები გადახედეთ და კომპანიას დაუკავშირდით. 

დასკვნა 

ავტომობილის ხმაურის რეგულაცია საქართველოში ნაბიჯ-ნაბიჯ ყალიბდება: 2025 წელს მაყუჩების წესი ამოქმედდა, 2026 წელს კი 80 დეციბელის ზღვარი და პორტატული ხმაურმზომები დაემატა. ერთი მხრივ, ეს მშვიდი ღამის მოთხოვნას პასუხობს, მეორე მხრივ კი მძღოლების ნდობა ჯერ კიდევ აღსადგენია. 

მოგოში გვჯერა, რომ კომფორტული მართვა და მეზობლების პატივისცემა ერთმანეთს არ გამორიცხავს. ქარხნული პარამეტრები და პასუხისმგებლიანი მართვა ყველაზე მარტივი გზაა, რომ თქვენი მანქანა გზაზე დარჩეს და არა საჯარიმო სადგომზე. თუ გსურთ, რომ ისეთ ავტომობილი შეიძინოთ, რომელიც ხმაურს არ გამოიწვევს და არანაირი პრობლემის საფუძველი არ გახდება, შეგიძლიათ მოგოს ლიზინგით ისარგებლოთ. 

ხშირად დასმული კითხვები 

რამდენი დეციბელია ავტომობილისთვის დასაშვები ღამით?

- დასახლებულ პუნქტში 23:00-დან 08:00-მდე - მაქსიმუმ 80 დეციბელი. 

რამდენია ჯარიმა ხმაურიანი მანქანისთვის?

-პირველად 100 ლარი და 10 ქულა, განმეორებით 200 ლარი და 20 ქულა, მესამედ 300 ლარი და 30 ქულა. 

შეიძლება თუ არა მანქანა საჯარიმო სადგომზე გადაიყვანონ?

- დიახ, თუ პატრული ჩათვლის, რომ მაყუჩი თვითნებურადაა გადაკეთებული. მძღოლს 10 დღე აქვს, რომ ექსპერტიზით საპირისპირო დაამტკიცოს. 

ვრცელდება თუ არა წესი დღისით?

- დღისით მოქმედებს ტექდათვალიერების ნორმები, 80 დეციბელის ზღვარი კი ღამის საათებს ეხება. 

სტატია საინფორმაციო ხასიათისაა და არ წარმოადგენს იურიდიულ კონსულტაციას. 

წყაროები: მთავრობის დადგენილება №584 · შსს-ს განცხადება ხმაურის შემოწმებაზე · მაყუჩების წესი და კრიტიკა